ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi
ISO 9001 Nedir?
ISO 9001, kurumların ürün ve hizmetlerini tutarlı, izlenebilir ve müşteri odaklı bir şekilde sunmasını sağlayan Kalite Yönetim Sistemi (KYS) standardıdır. Süreçlerin tanımlanmasını, risk ve fırsatların yönetilmesini, ölçme-izleme ve sürekli iyileştirme disiplinini zorunlu kılar.
Temel amaç: müşteri memnuniyeti, operasyonel verimlilik ve sürdürülebilir kalite.
ISO 9001 Belgesi Nasıl Alınır?
Keşif ve Kapsam Belirleme
Faaliyet alanları ve tesisler netleştirilir, kapsam ve hariç tutmalar belirlenir.
Dokümantasyon ve Uygulama
Süreç haritası, prosedürler, talimatlar, görev tanımları, kalite hedefleri; risk-fırsat değerlendirmeleri hazırlanır ve en az birkaç hafta uygulanır.
İç Tetkik ve Yönetimin Gözden Geçirmesi
Kurum içi denetim yapılır, uygunsuzluklar kapatılır. Üst yönetim performansı ve kaynakları Gözden Geçirme toplantısıyla değerlendirir.
Belgelendirme Kuruluşu Denetimi
Aşama 1 (doküman/uygunluk incelemesi) → Aşama 2 (saha uygulama denetimi). • Uygunsuzluklar varsa düzeltici faaliyetlerle kapatılır.
Belge Düzenleme ve Gözetim
Belge 3 yıl geçerlidir. Yılda 1 kez gözetim, 3. yıl sonunda yenileme (re-sertifikasyon) denetimi yapılır.
ISO 9001 Kalite Belgesinin Faydaları Nedir?
• Müşteri memnuniyeti ve güven: Şikâyet yönetimi ve geri bildirim sistemi kurulur.
• Operasyonel verimlilik: Fire, tekrar işleme ve beklemeler azalır; maliyetler düşer.
• Risk temelli düşünme: Tedarik, insan, teknoloji ve proses riskleri yönetilir.
• İhale ve tedarikçi şartları: Birçok kamu/kurumsal ihalede tercih ya da önkoşuldur.
• Kurumsal sürdürülebilirlik: Bilgi birikimi süreçlere gömülür; kişi bağımlılığı azalır.
• Marka itibarı: Uluslararası tanınırlık ve pazar erişimi artar.
ISO 9001 Belgelendirme Şartları
• Yasal gerekliliklere uygun faaliyet göstermek.
• Kapsam dahilindeki süreçlerin tanımlı ve izlenebilir olması.
• Zorunlu kayıt ve dokümanların işletiliyor olması (kalite hedefleri, proses göstergeleri, iç tetkik, YGG, düzeltici faaliyet kayıtları vb.).
ISO 9001 standardının uygulanması, kurumların sürdürülebilir büyüme hedeflerine ulaşmasında önemli bir rol oynar. Kuruluşlar bu sistem sayesinde süreçlerini daha kontrollü yönetir, hataları azaltır ve müşteri memnuniyetini artırarak rekabet avantajı elde eder.
Süre ve Zaman Planı
Kapsam, Hariç Tutmalar ve Çoklu Lokasyon
Maliyeti Etkileyen Faktörler
• Çalışan sayısı ve lokasyon sayısı.
• Kapsam genişliği (ürün/hizmet çeşitliliği).
• Mevcut dokümantasyon ve uygulama olgunluğu.
• Denetim gündüz sayısı (akreditasyon kuralları belirler).
Gerekli Temel Doküman ve Kayıtlar (Örnek)
• KYS kapsamı, süreç haritası, kalite politikası ve hedefleri.
• Süreç/prosedür dokümanları, görev tanımları, yetkinlik kayıtları.
• Risk-fırsat değerlendirmeleri, tedarikçi değerlendirme kayıtları.
• İç tetkik plan/raporları, uygunsuzluklar ve düzeltici faaliyet kayıtları.
• Yönetimin Gözden Geçirmesi tutanak ve çıktıları.
• Ölçme-izleme göstergeleri (KPI’lar) ve müşteri geri bildirimleri.
Denetim Türleri ve Geçerlilik
• Aşama 1: Doküman ve hazırlık uygunluğu.
• Aşama 2: Saha uygulama denetimi.
• Gözetim Denetimi: Yılda bir kez.
• Yenileme (Re-sertifikasyon): 3. yıl sonunda, döngü yeniden başlar.
ISO 9001’i Diğer Standartlarla Entegre Etmek
Aşağıdaki yönetim sistemleriyle tek çatı altında entegre yönetilebilir:
• ISO 14001 (Çevre), ISO 45001 (İSG), ISO 27001 (BGYS), ISO 22301 (İSY), ISO 50001 (Enerji).
Fayda: Tekleşen prosedürler, ortak iç tetkik ve YGG, daha kısa denetim süreleri.
Sektörel Uyum Örnekleri
• Üretim: Proses kontrol planları, kalibrasyon, izlenebilirlik, tedarikçi kalitesi.
• Hizmet: Hizmet seviyesi hedefleri (SLA), müşteri geri bildirim döngüsü.
• Lojistik: Teslimat OTIF, hasar/geri dönüş oranları, rota-taşıyıcı performansı.
• Yazılım/BT: Değişiklik yönetimi, sürüm kontrolü, olay/şikâyet yönetimi.
Sık Sorulan Sorular
Belge kaç yılda bir yenilenir?
• 3 yılda bir yenileme denetimi yapılır; her yıl gözetim zorunludur.
Danışmanlık almak zorunlu mu?
• Hayır, zorunlu değil. Ancak hazırlık ve uygulama süresini kısaltır, ilk denetimde başarı şansını yükseltir.
Belgeyi kim düzenler?
• Akredite bir belgelendirme kuruluşu (TÜRKAK/IAS vb.) düzenler. Belge Uzmanı, kurulum ve denetim hazırlığında rehberlik eder.
Neden Belge Uzmanı?
• Hızlı kurulum: Standart hazır paketler ve sektör şablonları.
• Şeffaf teklif: Kapsam ve denetim günlerine göre net maliyet.
• Deneyimli ekip: 10+ yıl saha tecrübesi, ölçülebilir KPI’larla ilerleme.
• Akredite süreç: Uluslararası geçerliliği olan sertifikaya giden sorunsuz yol.
Örnek 9001 Belgesi
ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi
“Bu sertifika örneği, ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi standardının gerekliliklerini karşılayan kuruluşlara verilen belgenin genel görünümünü temsil etmektedir. Belge yalnızca ilgili kapsam ve adres için geçerlidir.”
“Bu belge örnek amaçlıdır. Belgelendirme kuruluşlarının formatları farklılık gösterebilir.”